6
روحانیت، پرچمدار پیشتازی
بازآفرینی اجتماع عظیم و پیشتازانه مردم رشت برای حمایت از ملیسازی صنعت نفت؛ 8 دیماه 1329 خورشیدی
در جریان نهضت ملی شدن صنعت نفت، گیلان بار دیگر صحنه حضور پیشتازانه علما و مردم خود شد. در قیام ۸ دی ۱۳۲۹، مردم رشت به دعوت اتحادیه مسلمین گیلان و تحت رهبری علما به خیابانها آمدند و یکی از بزرگترین تجمعهای تاریخ معاصر گیلان را رقم زدند. این حرکت، بیش از یک مطالبه اقتصادی، با هدایت علما به جهاد دینی و ضداستعماری بدل شد.
علمای گیلان با هماهنگی نزدیک با آیتالله کاشانی و دیگر رهبران نهضت ملی، بُعد دینی و مردمی مبارزه را تقویت کردند و مردم را برای دفاع از حقوق ملی و استقلال کشور بسیج نمودند. این تلاشها، قیام ۸ دی را به فراتر از یک حرکت محلی تبدیل کرد و آن را در سطح ملی برجسته ساخت.
نتیجه آن شد که قیام ۸ دی رشت به یکی از نخستین صداهای بلند مردمی در حمایت از ملی شدن صنعت نفت و مقابله با سلطه استعمار انگلیس بدل شود و جایگاه علما بهعنوان رهبران معنوی و سیاسی مردم گیلان تثبیت گردد؛ جایگاهی که کمتر از سه ماه بعد به پیروزی نهضت ملی شدن صنعت نفت انجامید.