8
نقش علما و روحانیون گیلان در نهضت امام خمینی(ره) و پس از آن
از آغاز نهضت امام خمینی(ره)، علما و بزرگان دینی گیلان حضوری جدی و تأثیرگذار داشتند. حضرات آیات سید حسن بحرالعلوم، سید محمود ضیابری، سید حسین رودباری و شیخ مهدی مهدوی لاهیجانی، در تقویت حرکت امام نقشی محوری ایفا کردند و دیگر علمای گیلانی نیز در ادامه، خدمات ارزشمندی در مسیر نهضت و هدایت پس از آن ارائه دادند.
مرحوم آیتالله شیخ جواد حائری فومنی در تهران با حمایت مالی از نهضت، رسیدگی به خانوادههای مبارزان زندانی و اقدامات فرهنگی، همواره تحت مراقبت ساواک بود. بسیاری دیگر از علمای گیلان نیز در امامت جماعت، تربیت دینی نسل جوان و خدمت به مردم پیشگام بودند؛ از جمله مرحوم آیتالله سید ابوطالب پیشوایی در انزلی، آیتالله سید کاظم میرعبدالعظیمی و آیتالله شیخ محمد لاکانی در رشت، که در ساخت مساجد، آرامستانها و رسیدگی به نیازمندان فعالیت میکردند.
شاگردان گیلانی امام خمینی(ره) نیز در نجف اشرف و پس از بازگشت ایشان به ایران، در نشر پیام امام و خدمت به جامعه نقش داشتند؛ از جمله آیتالله شیخ عبدالله خائفی، مرحوم آیتالله سید مجتبی رودباری و مرحوم آیتالله محمدعلی تسخیری. برخی دیگر، پیام امام را به نقاط مختلف کشور رساندند و سالها طعم زندان و شکنجه را چشیدند، مانند حجتالاسلام والمسلمین شیخ جعفر شجونی فومنی و حجتالاسلام محمد جعفری گیلانی.
از شاگردان برجسته امام خمینی(ره) نیز میتوان به مرحوم آیتالله محمد محمدی گیلانی، شهید آیتالله محمدمهدی ربانی املشی، مرحوم آیتالله العظمی شیخ عباس محفوظی، آیتالله محمدعلی فیض گیلانی، آیتالله زینالعابدین عسکری گیلانی، آیتالله زینالعابدین قربانی و حجتالاسلام حسن حجتی واعظ اشاره کرد که هر یک در زمینههای فرهنگی، قضایی و روشنگری فعالیتهای برجستهای داشتند.
بدینسان، علمای گیلان با خطابهها، قلمها، مبارزهها، شهادتها و خدمات فرهنگی، از ارکان پیروزی و استمرار انقلاب اسلامی شدند و نقش ماندگاری در تاریخ ایران برجای گذاشتند.